Từ khảo sát thực trạng đến định hướng nâng cao năng lực công nghệ tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp Hà Nội

12:22 - 29/08/2026

Nhằm có cơ sở đánh giá thực trạng công nghệ, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số và hạ tầng số tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội đã tổ chức khảo sát các doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổng hợp, đánh giá các kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nhu cầu hỗ trợ trong giai đoạn tới.

Kết quả khảo sát cho thấy, các doanh nghiệp tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và các khu công nghiệp đang có sự khác biệt khá rõ về trình độ phát triển công nghệ, năng lực R&D và mức độ chuyển đổi số. Điều này đặt ra yêu cầu cần có các giải pháp, chính sách hỗ trợ phù hợp với đặc điểm và nhu cầu thực tế của từng nhóm doanh nghiệp, thay vì áp dụng một cách tiếp cận chung.

Hòa Lạc từng bước hình thành nền tảng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo

Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hoạt động nghiên cứu và phát triển đã được hình thành tương đối rõ nét. Kết quả khảo sát cho thấy 69,2% dự án có bộ phận R&D nội bộ và 91,7% có bố trí nhân lực tham gia hoạt động R&D. Toàn Khu ghi nhận 43 phòng thí nghiệm, phòng kiểm thử và 25 phòng sạch, xưởng pilot; cùng đội ngũ nhân lực có trình độ cao và chuyên gia nước ngoài tham gia nghiên cứu, phát triển công nghệ.

Chuyển đổi số tại Hòa Lạc cũng đang được triển khai tích cực. Có 65,2% dự án đã triển khai chuyển đổi số từ mức từng phần trở lên, trong đó 29,2% dự án đã số hóa hầu hết quy trình vận hành. Nhu cầu kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học và nhu cầu về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát của doanh nghiệp cũng ở mức cao.

Những kết quả trên cho thấy Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đã có những nền tảng quan trọng về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ. Trong giai đoạn tiếp theo, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục phát triển về số lượng mà cần tập trung nâng cao chất lượng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học, công nghệ.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện hạ tầng nghiên cứu dùng chung, thúc đẩy liên kết R&D, hỗ trợ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng là những nội dung cần tiếp tục được quan tâm.

Các khu công nghiệp đứng trước yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới công nghệ

Đối với các khu công nghiệp, kết quả khảo sát cho thấy nhiều doanh nghiệp đang trong quá trình từng bước tiếp cận chuyển đổi số và đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, mức độ triển khai giữa các doanh nghiệp và các khu công nghiệp còn có sự khác biệt.

Theo kết quả khảo sát, 56,8% dự án tại các khu công nghiệp chưa triển khai chuyển đổi số. Hoạt động R&D nội bộ và hợp tác nghiên cứu với các tổ chức bên ngoài còn hạn chế. Trong khi đó, một tỷ lệ đáng kể các dự án đã hoạt động trong thời gian dài, đặt ra yêu cầu về nâng cấp công nghệ, dây chuyền và thiết bị sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh.

Từ thực tế này, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp cần được triển khai theo hướng thiết thực, phù hợp với khả năng tiếp cận và nhu cầu thực tế. Trước mắt, có thể tập trung vào các giải pháp số hóa quản trị doanh nghiệp, sản xuất, kho vận, an toàn thông tin và từng bước nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ.

Đối với những doanh nghiệp có tiềm lực và nhu cầu cao hơn, cần tăng cường kết nối với các tổ chức khoa học, công nghệ, các đơn vị cung cấp giải pháp tự động hóa và chuyển đổi số để thúc đẩy quá trình nâng cấp công nghệ sản xuất.

Hoàn thiện hạ tầng số – nền tảng cho phát triển trong giai đoạn mới

Cùng với hoạt động R&D và chuyển đổi số tại doanh nghiệp, việc đầu tư, hoàn thiện hạ tầng số có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc trong thời gian tới.

Khảo sát cho thấy hạ tầng truyền dẫn hiện là một trong những lợi thế của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Hệ thống mạng cáp quang do các doanh nghiệp viễn thông đầu tư đã phủ khắp Khu, với dung lượng dự phòng lớn, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng các dịch vụ viễn thông và công nghệ thông tin trong thời gian tới.

Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu phát triển theo hướng hiện đại và thông minh, Hòa Lạc cần tiếp tục đầu tư các lớp hạ tầng phía trên như hệ thống IoT, cảm biến chuyên ngành, nền tảng dữ liệu dùng chung và các công cụ phục vụ quản lý, điều hành số.

Hiện nay, Khu chưa được đầu tư đồng bộ hệ thống cảm biến phục vụ giám sát môi trường, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, chiếu sáng, cấp và thoát nước theo thời gian thực; đồng thời chưa có nền tảng dữ liệu dùng chung phục vụ công tác quản lý, điều hành và liên thông dữ liệu.

Việc từng bước hoàn thiện các hạ tầng này sẽ tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác dữ liệu phục vụ điều hành và phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc theo hướng hiện đại, thông minh.

Lấy kết quả khảo sát làm cơ sở xây dựng chính sách sát thực tiễn

Một trong những ý nghĩa quan trọng của đợt khảo sát là giúp Ban Quản lý có thêm thông tin thực tiễn về nhu cầu, khó khăn và khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ của doanh nghiệp.

Kết quả khảo sát cho thấy vẫn còn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn hoạt động. Toàn bộ mẫu khảo sát chưa ghi nhận dự án chuyển giao công nghệ ra bên ngoài; tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được các chính sách ưu đãi về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn thấp.

Từ những kết quả khảo sát, Ban Quản lý sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp theo hướng lấy nhu cầu thực tế của doanh nghiệp làm cơ sở xây dựng chính sách và chương trình hỗ trợ.

Đối với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, trọng tâm là nâng cao chất lượng hoạt động R&D, thúc đẩy liên kết viện – trường – doanh nghiệp, hoàn thiện hạ tầng nghiên cứu dùng chung, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và từng bước phát triển hạ tầng dữ liệu, IoT, nền tảng số dùng chung.

Đối với các khu công nghiệp, trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp từng bước phổ cập chuyển đổi số, nâng cấp công nghệ sản xuất, tiếp cận các chương trình hỗ trợ về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực quản trị và khả năng tham gia các chuỗi giá trị.

Việc khảo sát, đánh giá thực trạng công nghệ, R&D và hạ tầng số là bước đi cần thiết để nhận diện rõ hơn những kết quả đã đạt được cũng như những vấn đề đang đặt ra. Trên cơ sở đó, Ban Quản lý tiếp tục nghiên cứu, tham mưu các cơ chế, chính sách và giải pháp phù hợp, góp phần nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp của Thủ đô theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Các bài viết khác